sudo – here and there

Ekspozycja

Posted in pentax by Łukasz Dziądziak on Luty 18, 2010

Kilka słów o ekspozycji – ilości światła padającego na matrycę. Koniec definicji. W odniesieniu głównie do DSLR.

To może coś więcej.

Zależy od wartości przysłony, czasu naświetlania i wartości ISO. Parametry te są dobierane przez aparat automatycznie, stara się on aby czas ekspozycji był na tyle krótki, aby poruszenie zdjęcia było mało prawdopodobne. Zależnie od programu dobiera wartość przysłony, duża wartość np. f/13 dla landsztafów, oraz mała wartość np. f/2.8 dla portretów. Dla trybów sportowych, stara się uzyskać jak najkrótsze czasy przy panujących warunkach.

W przypadku priorytetów, my decydujemy o wartości czasu (Tv), przysłony (Av) lub ISO (Sv). Reszta parametrów jest dobierana automatycznie. Czasami aparat nie radzi sobie z naszymi zachciankami, przykładowo jeżeli w słoneczny dzień chcemy używać niskich przesłon, może pojawić się problem z prześwietlaniem zdjęć. Ponieważ aparat nie jest w stanie dobrać krótszego czasu niż np. 1/4000 i niższej czułości niż ISO 100. W tym przypadku, pozostaje nam przymknięcie przysłony lub założenie filtra szarego.

Wartość przesłony decyduje o głębi na zdjęciu. Im mniejsza wartość przysłony, tym głębia mniejsza oraz większy otwór względny obiektywu i krótszy czas potrzebny do prawidłowego naświetlenia. Im większa wartość przysłony tym głębia większa, do prawidłowego naświetlenia potrzeba wtedy dłuższego czasu otwarcia migawki. Mała głębia oznacza ostrość w takiej odległości od aparatu, w jakiej wybraliśmy punkt na który ostrzyliśmy, plan główny (przy założeniu, że jest on za planem pierwszym i przed tłem). Tło i plan pierwszy zostanie rozmyty. Stopień rozmycia tła i pierwszego planu (bokeh), zależy od wartości przysłony, ogniskowej obiektywu i odległości między poszczególnymi elementami sceny. Im jesteśmy bliżej fotografowanego obiektu lub używamy większej ogniskowej tym tło będzie bardziej rozmyte. Na obiektywach jest podana wartość minimalna przesłony. W przypadku zoomów jest to np. f/3.5-f/5.6. Dla szerokiego końca obiektywu, krótkiej ogniskowej jest to f/3.5. W czasie wzrostu ogniskowej minimalna przesłona wzrasta do f/5.6. Istnieją oczywiście obiektywy o stałym świetle. Kształt wzoru na bokehu zależy od budowy listów przysłony, ich liczby oraz stopnia jej przymknięcia. Dla maksymalnie otwartej przysłony będą to kółka, dla przymkniętej 6 listkowej będą to sześciokąty. Maksymalna ostrość obiektywu nie jest zazwyczaj uzyskiwana przy maksymalnie otwartej przysłonie. Należy obiektyw trochę przymknąć aby ostrość była maksymalna. Mając dwa obiektywy o świetle f/2.8 i f/4, pierwszy przymknięty do f/4 będzie znacznie ostrzejszy niż drugi na f/4 (nie zawsze jest to zgodne z prawdą, ale dosyć często w obiektywach o podobnej klasie).

Do przeliczania głębi służą kalkulatory klik.

Czułość pozwala na wzmocnienie sygnału odczytanego przez matrycę. Jak każdy wzmacniacz nagrzewa się (zależnie od matrycy) i generuje szumy. Przy niskich ISO 100-800, szum jest mało widoczny na zdjęciach. Przy wartościach większych szum, staje się coraz bardziej widoczny. Zależy to od rodzaju matrycy, producenta, oprogramowania, temperatury matrycy. Przy wysokich ISO i długich czasach naświetlania, oprogramowanie aparatu pozwala stworzyć czarną klatkę. Czarna klatka jest tworzona tak długo jak długo było naświetlane zdjęcie. Na czarnej klatce rejestrowany jest szum, który powstaje przy takim czasie naświetlania i czułości. Następnie jest ona odejmowana od zdjęcia, dzięki czemu szum jest mniej widoczny.

Czas otwarcia migawki, czas wystawienia matrycy na działanie światła. Najczęściej by zdjęcie było nie poruszone stosuje się czas będący odwrotnością ogniskowej. Przy takim czasie ciężko wykonać poruszone zdjęcie, no chyba, że ktoś się specjalnie postara. Oczywiście da się również wykonać nie poruszone zdjęcie przy krótszym czasie. Przykładowo dla ogniskowej 50 mm dobrym czasem do fotografowania z ręki będzie 1/50s. Gdy fotografujemy obiekty w ruchu i chcemy zamrozić ruch używamy krótkich czasów. W przypadku fotografowania w nocy, czas będzie długi, więc statyw będzie konieczny. Podczas długich czasów też powstaje szum, podobny do tego jaki występuje podczas zwiększania ISO. Jest to spowodowane nagrzewaniem się matrycy. Systemy stabilizacji w obiektywie lub korpusie minimalizują prawdopodobieństwo powstania poruszonego zdjęcia o 1-3EV.

Zabawy ekspozycją. Najczęściej w aparatach mamy dostępny krok 1/3EV lub 1/2EV.
Krok przesłony co 1EV: 1, 1.4, 2, 2.8, 4, 5.6, 8, 11, 16, 22, itd.
Krok czasu otwarcia migawki co 1EV: 1s, 1/2s, 1/4s, 1/8s, 1/16s, 1/30s, 1/60s, 1/125s, itd.
Krok ISO co 1EV: 100, 200, 400, 800, 1600 itd.

Zmiana o 1 EV oznacza połowę mniej ilości światła padającego na matrycę. Zatem gdy dla prawidłowej ekspozycji potrzebujemy f/2.8, ISO 100, 1/60s. To w przypadku gdy chcemy uzyskać większą głębię parametry powinny się zmienić tak np. gdy f/4 jest już wystarczające dla nas. Straciliśmy 1 EV więc możemy zwiększyć ISO o 1EV na 200 lub zwiększyć czas naświetlania dwukrotnie.


Histogram przedstawia ilość pikseli na zdjęciu o danej jasności. Z niego możemy wywnioskować czy zdjęcie jest nie doświetlone lub prześwietlone. W przypadku gdy lewa krawędź zaczyna się wysokimi wartościami mamy do czynienia z niedoświetleniem. W przypadku Gdy prawa krawędź zaczyna się wysokimi wartościami wysokimi mamy do czynienia z prześwietleniem. Jest to złe w większości fotografii, chyba, że naszym celem było artystyczne niedoświetlenie lub prześwietlenie. Gdy aparat się myli z doborem parametrów ekspozycji np. na śniegu lub na ciemnych scenach. Nie doświetla lub prześwietla, należy dokonać kompensacji ekspozycji w odpowiednią stronę. Zależnie od stopnia błędu, może to być nawet +1 i 1/3 EV na śniegu. Prześwietlenie powoduje utratę szczegółów w jasnych częściach fotografii, niedoświetlenie w ciemnych. Obszary te są całkowicie białe lub całkowicie czarne. Istnieją sceny o dużej rozpiętości tonalnej, nie jesteśmy ich w stanie sfotografować prawidłowo jednym zdjęciem. Są to sceny bardzo kontrastowe, ciemny widok i jasne niebo. W tym przypadku najlepiej wykonać dwa zdjęcia, jedno naświetlone prawidłowo na niebo, a drugie na las. Następnie możemy je połączyć w odpowiednich programach do tworzenia HDR lub łączenia ekspozycji.
Istnieją również histogramy kolorów RGB, na podstawie ich możemy zauważyć ilość i jasność danego koloru na zdjęciu.

Odpowiedzi: 4

Subscribe to comments with RSS.

  1. Pytanie said, on Marzec 14, 2010 at 3:06 pm

    Witam
    Widzę, że wcześniej na blogu opisywałeś procedurę przystosowania obiektywu Vivitar ze stykami do Ricoha do nowszych puszek cyfrowych Pentaxa. Mam w związku z tym pytanie –> czy zdażyło Ci się zapiąć taki obiektyw do korpusu bez uprzedniego przystosowania? I jeśli tak to jak to cholerstwo później zdjąłeś?
    Mój pentax k-x zamienił sie chwilowo w kompakt ze stałym obiektywem 70-210 marki Sears. Szkło zablokowało się w bagnecie w pozycji nie do końca zapiętej (blokada bagnetu nie odskoczyła, i obiektyw ma leciutkie luzy, po niecały milimetr w obie strony). Mam wszelkie prawo przypuszczać, że ten genialny koreański wyrób cierpi na tą samą przypadłość co Twój vivitar… jakieś rady/ sugestie?

  2. dlugas said, on Czerwiec 5, 2010 at 2:51 pm

    nieźle się to czyta, nawet jak się zna już tą teorię

    tak trzymać :)

    pozdro od k10d :D

  3. how do i get into dslr photography said, on Lipiec 29, 2013 at 8:44 pm

    I have read so many posts about the blogger lovers except this piece of writing is actually a fastidious piece of writing,
    keep it up.

  4. dslr photography said, on Sierpień 2, 2013 at 5:09 am

    Came across your submit on Digital SLR Photography and believed it shared some extremely beneficial insight on this
    topic. What ever your encounter with digital photography there is anything for absolutely everyone to take away from this post.

    Thank you extremely a lot and I look forward
    to your subsequent post


Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: